Chức năng của gốm trong văn hóa người Việt

Gốm sứ là kết tinh của đất mẹ bao la và tinh hoa trí tuệ của con người. Tìm hiểu về nguồn gốc gốm mới thấy gốm không chỉ gắn liền với cuộc sống thường nhật con người mà còn trong tâm linh, trong bản sắc văn hóa của cả dân tộc. Hãy cùng Gốm Bát Tràng tìm hiểu sơ lược về gốm sứ trong văn hóa người Việt ở bài viết này nhé!

Chức năng của gốm trong đời sống

Từ xa xưa con người đã biết dùng đất sét để tạo ra gốm, tận dụng đặc tính chịu được nhiệt độ cao mà cho ra đời những sản phẩm gốm sứ được sử dụng với rất nhiều công dụng khác nhau và đã trở thành vật liệu quen thuộc trong đời sống của chúng ta.

Rất ít sản phẩm gốm Việt chỉ có một chức năng, hoặc nói đúng hơn, chức năng của chúng không hoàn toàn cố định. Nếu chỉ nói riêng về chức năng của đồ gốm Việt vùng đồng bằng sông Hồng, chúng ta đã có thể có một công trình nghiên cứu kỳ công và dày dặn.

do-gom-bat-trang

(Đất sét cao lanh- một trong những nguyên liệu quan trọng tạo nên gốm)

Với một số loại đồ gốm, có thể có những chức năng khác nhau trong các thời điểm và môi trường khác nhau. Nhưng, nhìn một cách tổng quan, trong tiến trình phát triển, chức năng của gốm ngày càng được đa dạng hóa và phân định rạch ròi hơn.

Gốm trong tâm linh 

Những nhắc đến đồ gốm, ta không thể không nhắc tới tầm quan trọng của chúng trong văn hóa tâm linh của người Việt.

Chẳng biết từ bao giờ, gốm sứ đã trở thành đồ nghi lễ, đồ thờ truyền thống của ông bà ta. Chức năng độc đáo và quan trọng này của đồ gốm đã dẫn đến việc hình thành một loại hình sản phẩm đặc trưng – gốm thờ.

do-tho-bat-trang

(Bộ đồ thờ tại Gốm Bát Tràng Hải Phòng)

Trải qua thời gian, các đồ thờ bằng gốm được thay đổi từ chất liệu đất nung sang dạng sành, rồi gốm men và sứ.

Hiện nay, gốm thờ với đa dạng thể loại có mặt ở hầu hết những nơi thờ tự, từ các công trình kiến trúc tôn giáo công cộng như đình, chùa, đền, miếu, lăng, phủ… đến ban thờ tư gia.

Gốm không chỉ mà ý nghĩa thờ cúng đơn thuần mà còn được tin tưởng như là vật phẩm chiêu tài, hứng lộc cho bản đền, bản gia… Sản phẩm gốm hiện đại cũng được trang trí những hình ảnh mang tính biểu trưng cao như rồng phượng, sen cúc, mây lửa, sóng nước,... và được chạm trổ công phu để thêm phần sinh khí mà mang linh khí mạnh mẽ cho nơi thời tự linh thiêng.

loc-binh-bat-trang

(Lộc bình tại Gốm Bát Tràng Hải Phòng- bảo vật bình an)

Ngay từ khi xuất hiện, đồ gốm đã trở thành một vật dụng thiết yếu và ngày càng gần gũi với đời sống sinh hoạt hàng ngày của con người và mang bản sắc của riêng nó. Chưa ai có thể thống kê được một cách đầy đủ công dụng của đồ gốm trong suốt chiều dài lịch sử hình thành và phát triển, nhưng chắc chắn, không có thứ vật dụng nào có chức năng đa dạng, phong phú và chiếm lĩnh nhiều vị trí quan trọng trong đời sống xã hội như đồ gốm.

Hotline Messenger Nguồn gốc Quà tặng